Ceza süreci hangi aşamalardan oluşur?
Ceza süreci soruşturma ve kovuşturma olmak üzere iki evreden oluşur. CMK m.2'ye göre soruşturma, suç şüphesinin öğrenilmesinden iddianamenin kabulüne kadar sürer; kovuşturma iddianamenin kabulüyle başlar ve hükmün kesinleşmesiyle biter. Konya'da soruşturmayı Konya Cumhuriyet Başsavcılığı yürütür.
Bir ceza dosyası şu sırayla ilerler:
- Savcılık suç şüphesini şikâyet ya da ihbarla öğrendiğinde soruşturma başlar.
- Şüphelinin ifadesi kollukta ya da savcılıkta alınır. Gerekirse gözaltı kararı verilir ve şüpheli sulh ceza hâkimliğinde sorguya çekilir.
- Suç uzlaştırma ya da ön ödeme kapsamındaysa dosya önce bu yollara gider.
- Deliller yeterli şüphe oluşturuyorsa savcı iddianame düzenler (CMK m.170); oluşturmuyorsa kovuşturmaya yer olmadığına karar verir.
- Mahkeme iddianameyi on beş gün içinde inceler; kabul eder ya da eksiklerini belirterek savcılığa iade eder (CMK m.174).
- Kabulle duruşmalar başlar ve mahkeme hükmünü verir.
- Hükme karşı istinaf, kanunun izin verdiği dosyalarda da temyiz yoluna gidilir.
Gözaltında ve ifadede hangi haklarınız var?
İfade alınmadan önce size yüklenen suç anlatılır, susma hakkınız ile müdafi seçme hakkınız bildirilir (CMK m.147). Yakalandığınız, yakınlarınızdan istediğinize derhâl haber verilir. Aleyhinize olan şüpheleri gidermek için somut delillerin toplanmasını isteyebilirsiniz.
Müdafiinizle vekâletname aranmaksızın görüşebilirsiniz; bu görüşme her zaman ve konuşulanları başkalarının duyamayacağı bir ortamda yapılır (CMK m.154). Soruşturmada ifade alınırken en çok üç avukat hazır bulunabilir (CMK m.149). Tehdit ya da kanuna aykırı yarar vaadi gibi yasak usullerle alınan ifade, rıza ile verilmiş olsa bile delil olarak değerlendirilemez (CMK m.148).
Müdafi hazır bulunmadan kollukta alınan ifade, hâkim ya da mahkeme önünde şüpheli veya sanık tarafından doğrulanmadıkça hükme esas alınamaz (CMK m.148/4). İfade tutanağını imzalamadan önce okuma hakkınız vardır ve müdafi hazırsa tutanağı o da okuyup imzalar.
Gözaltı ne kadar sürer?
Gözaltı süresi yakalama anından itibaren 24 saati geçemez (CMK m.91). Yakalanan yere en yakın hâkime götürmek için gereken yol süresi bu 24 saate eklenmez ve en çok 12 saat olabilir. Toplu olarak işlenen suçlarda savcı, her defasında bir günü geçmemek üzere gözaltının üç gün uzatılmasına yazılı emir verebilir.
Yakalamaya ya da gözaltıyla ilgili savcılık emrine karşı yakalanan kişi veya müdafii sulh ceza hâkimine başvurabilir; eş ve yakın kan hısımları da bu hakka sahiptir. Hâkim başvuruyu evrak üzerinden inceler ve 24 saat dolmadan sonuçlandırır. Gözaltındaki kişi bırakılmazsa süre sonunda sulh ceza hâkimi önüne çıkarılır ve bu sorguda müdafi de hazır bulunur.
Avukat tutmak zorunlu mu?
Kendi avukatınızı seçme hakkınız her durumda vardır; bazı durumlarda ise avukatınız yoksa istemeniz beklenmeden baro bir müdafi görevlendirir (CMK m.150). Buna zorunlu müdafilik denir ve şu hâllerde uygulanır:
- şüpheli ya da sanık çocuksa,
- kendisini savunamayacak derecede malulse,
- sağır ve dilsizse,
- soruşturulan suçun hapis cezasının alt sınırı beş yıldan fazlaysa.
Bu hâllerin dışında da avukat seçecek durumda değilseniz ve müdafi istiyorsanız baro görevlendirme yapar (CMK m.147, 150).
Avukat soruşturma dosyasını görebilir mi?
Müdafi soruşturma evresinde dosyayı inceleyebilir ve istediği belgelerin örneğini harçsız alabilir (CMK m.153). Kanunda sayılan bazı ağır suçlarda, soruşturmanın amacı tehlikeye düşecekse hâkim bu yetkiyi savcının istemiyle kısıtlayabilir. Kısıtlama kararı olsa bile şüphelinin ifade tutanağı ile bilirkişi raporları müdafiye kapatılamaz.
Tutuklamaya nasıl karar verilir ve nasıl itiraz edilir?
Tutuklama için kuvvetli suç şüphesini gösteren somut deliller ile bir tutuklama nedeni birlikte bulunmalıdır (CMK m.100). Kanundaki temel tutuklama nedenleri kaçma şüphesi ile delil karartma ya da tanık üzerinde baskı şüphesidir. İşin önemiyle ya da beklenen cezayla ölçülü olmayan tutuklama kararı verilemez.
Yalnız adli para cezası gerektiren suçlarda tutuklama yapılamaz. Hapis cezasının üst sınırı iki yılı geçmeyen suçlarda da tutuklama yasağı vardır; vücut dokunulmazlığına karşı kasten işlenen suçlar bu yasağın dışında kalır (CMK m.100/4).
Soruşturma evresinde tutuklamaya savcının istemi üzerine sulh ceza hâkimi karar verir ve tutuklama istendiğinde şüpheli müdafi yardımından yararlanır (CMK m.101). Karara, öğrenildiği günden itibaren iki hafta içinde itiraz edilebilir (CMK m.268). Sulh ceza hâkimliğinin tutuklama ve adli kontrol kararlarına yapılan itirazı, yargı çevresindeki asliye ceza mahkemesi hâkimi inceler.
Tutuklu kişi soruşturmanın ve kovuşturmanın her aşamasında salıverilmesini isteyebilir (CMK m.104). Tutukluluğun devamına ilişkin kararlara da itiraz edilebilir.
Adli kontrol nedir?
Adli kontrol, tutuklama nedenleri bulunduğu hâlde kişiyi tutuklamak yerine belirli yükümlülüklerle serbest bırakmaktır (CMK m.109). Kanunda sayılan yükümlülüklerden bazıları şunlardır:
- yurt dışına çıkamamak,
- hâkimin belirlediği yere belirli aralıklarla gidip imza vermek,
- konutunu terk etmemek,
- belirlenen yer veya bölgelere gitmemek,
- hâkimin belirlediği güvence bedelini yatırmak.
Adli kontrol altında geçen süre kural olarak cezadan düşülmez. Konutu terk etmeme yükümlülüğü bunun istisnasıdır: bu yükümlülük altında geçen her iki gün, cezadan bir gün olarak mahsup edilir.
Uzlaştırma hangi suçlarda uygulanır?
Uzlaştırma, şikâyete bağlı suçlarda ve CMK m.253'te tek tek sayılan suçlarda dava açılmadan önce denenmesi gereken bir aşamadır. Listede kasten yaralama (TCK m.86'nın üçüncü fıkrası hariç), taksirle yaralama, tehdidin temel hâli (TCK m.106/1), konut dokunulmazlığının ihlali, hırsızlığın temel hâli (TCK m.141), güveni kötüye kullanma (taşıt hâli hariç) ve dolandırıcılığın temel hâli (TCK m.157) yer alır. Bu suçlar şikâyete bağlı olmasa bile uzlaştırmaya gider.
Cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar ile ısrarlı takip uzlaştırma dışındadır (CMK m.253/3). Hakaret de 24.12.2025 tarihli 7571 sayılı Kanunla tamamen uzlaştırma kapsamından çıkarıldı. Hakarette artık ön ödeme uygulanıyor.
Savcı, kamu davası açmak için yeterli şüphe görürse dosyayı Konya Cumhuriyet Başsavcılığı Uzlaştırma Bürosuna gönderir. Uzlaştırmacının teklifine yedi gün içinde cevap verilmezse teklif reddedilmiş sayılır. Uzlaştırmacı işlemleri otuz gün içinde bitirir; büro bu süreyi her defasında yirmi günü geçmemek üzere en fazla iki kez uzatabilir.
Şüpheli üstlendiği edimi tek seferde yerine getirirse kovuşturmaya yer olmadığına karar verilir. Edim taksitli ya da ileri tarihliyse kamu davasının açılması ertelenir; edim yerine getirilmezse dava açılır. Görüşmelerde yapılan açıklamalar hiçbir yargılamada delil olarak kullanılamaz (CMK m.253/20).
Mağdur açısından bir sonuç daha vardır: uzlaşma sağlanırsa, uzlaşma anında tespit edilemeyen ya da sonradan ortaya çıkan zararlar dışında aynı suç için tazminat davası açılamaz (CMK m.253/19). Bu yüzden uzlaşma metnindeki edimin bütün zararı karşılayıp karşılamadığı imzadan önce hesaplanmalıdır.
Dava açıldıktan sonra suçun uzlaşma kapsamında olduğu anlaşılırsa mahkeme dosyayı uzlaştırma bürosuna gönderir (CMK m.254). Konya Adliyesinin 3 Haziran 2026 tarihli duyurusuna göre adliyede 598 uzlaştırmacı görev yapıyor. Aynı duyuruya göre 2022 başından 2026'nın ilk beş ayının sonuna kadar 15.254 dosya uzlaştırma yoluyla çözüldü.
Ön ödeme nedir, ne kadar sürede ödenir?
Ön ödeme, uzlaşma kapsamı dışındaki bazı hafif suçlarda kanunda belirlenen parayı ödeyerek kamu davası açılmasını önleme imkânıdır (TCK m.75). Kapsamda yalnız adli para cezası gerektiren suçlar ile hapis cezasının üst sınırı altı ayı aşmayan suçlar vardır. Hakaret de, kamu görevlisine görevinden dolayı işlenen hâli hariç, TCK m.75/6 ile ön ödeme kapsamına alınmıştır.
Savcılığın tebliğinden itibaren on gün içinde belirlenen miktar soruşturma giderleriyle birlikte ödenirse kamu davası açılmaz. Aynı on gün içinde talep edilirse miktar birer ay arayla üç eşit taksitte ödenebilir; taksit süresinde ödenmezse ön ödeme hükümsüz kalır. Hesaplamada hapis cezasının alt sınırının her günü için 100 TL esas alınır (7499 sayılı Kanunla 2.3.2024'te 30 TL'den yükseltildi).
Taksirli suçlar dışında, ön ödeme sonrasında beş yıl içinde yeniden ön ödemeye tabi bir suç işleyen kişiye teklif edilen miktar yarı oranında artırılır. Hakaret gibi TCK m.75/6'daki suçlar beş yıl içinde tekrar işlenirse aynı suç için ön ödeme hiç uygulanmaz.
Şikâyet süresi ne kadar?
Şikâyete bağlı suçlarda şikâyet süresi altı aydır ve fiili ile failin kim olduğunu öğrendiğiniz gün başlar (TCK m.73). Bu süre dava zamanaşımını aşamaz. Hakarette ayrıca bir üst sınır vardır: fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren iki yıl geçtikten sonra şikâyet edilemez.
Şikâyete bağlı suçlardan bazıları şunlardır:
- hakaret (kamu görevlisine görevinden dolayı işlenen hâli hariç, TCK m.131),
- mala zarar verme (TCK m.151),
- güveni kötüye kullanmanın temel hâli (TCK m.155/1),
- basit tıbbi müdahaleyle giderilebilen kasten yaralama (TCK m.86/2),
- taksirle yaralama (TCK m.89; temel hâl dışındaki bilinçli taksir hâllerinde şikâyet aranmaz),
- karşılıksız çek (5941 sayılı Çek Kanunu m.5).
Kanunda aksi yazılı değilse şikâyetten vazgeçme davayı düşürür; vazgeçmeyi kabul etmeyen sanık bundan etkilenmez (TCK m.73). Dolandırıcılık ya da hayata yönelik tehdit gibi şikâyete bağlı olmayan suçlarda savcılık, şikâyetten vazgeçilse de soruşturmaya devam eder.
Dava ağır ceza mahkemesinde mi, asliye ceza mahkemesinde mi görülür?
Kanundaki cezası on yıldan fazla hapis olan suçlara ağır ceza mahkemesi bakar; kanunun başka bir mahkemeyi görevlendirmediği diğer suçlar asliye ceza mahkemesinde görülür (5235 sayılı Kanun m.11, 12). Müebbet ve ağırlaştırılmış müebbet hapis gerektiren suçlar da ağır cezadadır. Yağma ile resmî belgede sahteciliğin 204/2 hâli gibi bazı suçlar ise ceza miktarına bakılmaksızın ağır ceza mahkemesinde görülür.
Görev belirlenirken ağırlaştırıcı ya da hafifletici nedenler hesaba katılmaz; kanun maddesindeki cezanın üst sınırına bakılır (5235 sayılı Kanun m.14). Örneğin uyuşturucu ticareti (TCK m.188/3) ağır ceza mahkemesinde, kullanmak için uyuşturucu bulundurma (TCK m.191) asliye ceza mahkemesinde görülür. Nitelikli dolandırıcılığın (TCK m.158/1) üst sınırı on yıl olduğundan bu davalar da asliye ceza mahkemesinde açılır.
Soruşturma evresindeki tutuklama gibi hâkim kararlarını sulh ceza hâkimliği verir (5235 sayılı Kanun m.10). Karşılıksız çek davalarına icra mahkemesi bakar (5941 sayılı Çek Kanunu m.5).
Konya Adli Yargı İlk Derece Mahkemesi Adalet Komisyonunun 2025 faaliyet raporuna göre Konya Adliyesinde 9 ağır ceza mahkemesi ile 27 asliye ceza mahkemesi bulunuyor. Soruşturma evresindeki hâkim kararları için 5 sulh ceza hâkimliği görev yapıyor; raporda 2 çocuk mahkemesi ile 2 infaz hâkimliği de yer alıyor. Aynı komisyona Cihanbeyli, Çumra, Hadim, Kadınhanı, Kulu ve Sarayönü adliyeleri bağlıdır.
HAGB nedir, kimler yararlanabilir?
Hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB), mahkemenin kurduğu hükmün beş yıllık denetim süresi boyunca sanık hakkında hukuki sonuç doğurmamasıdır (CMK m.231). Bunun için verilen ceza iki yıl veya daha az hapis ya da adli para cezası olmalıdır. Madde 16.07.2026 tarihli 7589 sayılı Kanunla yeniden düzenlendi ve 31.07.2026'da yürürlüğe girdi.
HAGB için sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmamış olması gerekir. Mahkeme, sanığın kişiliğine ve duruşmadaki tutumuna bakarak yeniden suç işlemeyeceği kanaatine varmalıdır. Suçtan doğan zarar da tamamen giderilmelidir; hemen ödenemiyorsa denetim süresince aylık taksitlerle ödenmesi koşuluyla karar verilebilir.
Denetim süresinde kasten yeni bir suç işlenmez ve yükümlülüklere uyulursa açıklanması geri bırakılan hüküm ortadan kaldırılır ve dava düşer. Kasten yeni suç işlenirse ya da yükümlülüklere aykırı davranılırsa mahkeme hükmü açıklar. Yeni düzenlemeye göre denetim süresi içinde işlenen kasıtlı bir suç için kişiye ikinci kez HAGB verilemez.
HAGB kararı verilen hükümdeki hapis cezası ertelenemez ve kısa süreliyse seçenek yaptırımlara çevrilemez (CMK m.231/7). 1.6.2024 ve sonrasında verilen HAGB kararlarına karşı istinaf yoluna başvurulabilir (CMK m.231/12, geçici m.6); daha önceki kararlarda itiraz yolu uygulanır.
İstinaf ve temyiz süreleri ne kadar?
İstinaf ve temyiz süresi, gerekçeli hükmün tebliğinden itibaren iki haftadır (CMK m.273, 291). Bu süreler 2.3.2024 tarihli 7499 sayılı Kanunla değişti; önceki düzenlemede süre hükmün açıklanmasından itibaren yedi gündü. Başvuru, hükmü veren mahkemeye dilekçe verilerek ya da zabıt kâtibine beyanda bulunularak yapılır.
Konya'daki ilk derece ceza mahkemelerinin kararlarına karşı istinaf başvurusunu Konya Bölge Adliye Mahkemesinin ceza daireleri inceler. Mahkemenin internet sitesine göre 9 ceza dairesi bulunuyor ve yargı çevresi Konya, Afyonkarahisar, Aksaray ve Karaman'ı kapsıyor. Bölge adliye mahkemesi kararlarına karşı temyiz Yargıtay'a yapılır.
Her karar kanun yoluna taşınamaz. Hapisten çevrilenler dışında, toplamda 15.000 TL dâhil adli para cezasına mahkûmiyet hükümlerine karşı istinafa gidilemez (CMK m.272/3). Beş yıl veya daha az hapis cezasında istinaf başvurusunun esastan reddine dair bölge adliye mahkemesi kararları da temyiz edilemez (CMK m.286/2).
Ceza sürecinde sık karşılaşılan süreler:
| İşlem | Süre | Dayanak |
|---|---|---|
| Gözaltı | Yakalamadan itibaren 24 saat (yol süresi hariç) | CMK m.91 |
| Şikâyet | Fiili ve faili öğrenmeden itibaren 6 ay | TCK m.73 |
| Uzlaşma teklifine cevap | Tekliften itibaren 7 gün | CMK m.253 |
| Ön ödeme | Tebliğden itibaren 10 gün | TCK m.75 |
| Kovuşturmaya yer olmadığı kararına itiraz | Tebliğden itibaren 2 hafta | CMK m.173 |
| Tutuklama ve adli kontrol kararlarına itiraz | Öğrenmeden itibaren 2 hafta | CMK m.268 |
| İstinaf | Gerekçeli hükmün tebliğinden itibaren 2 hafta | CMK m.273 |
| Temyiz | Gerekçeli hükmün tebliğinden itibaren 2 hafta | CMK m.291 |
| Eski hâle getirme | Engelin kalkmasından itibaren 2 hafta | CMK m.41 |
Hafta olarak belirlenen süre, tebligatın yapıldığı günün son haftadaki aynı adlı gününde mesai saati bitiminde sona erer. Son gün tatile denk gelirse süre tatilin ertesi günü biter (CMK m.39).
Suçtan zarar gördüyseniz hangi haklarınız var?
Mağdur, soruşturmada delillerin toplanmasını isteyebilir ve vekili aracılığıyla dosyayı inceletebilir (CMK m.234, 153/5). Cinsel saldırı, çocukların cinsel istismarı, ısrarlı takip, kadına karşı kasten yaralama ve alt sınırı beş yıldan fazla hapis gerektiren suçlarda vekili olmayan mağdur, barodan avukat görevlendirilmesini isteyebilir. Mağdur 18 yaşından küçükse ve vekili yoksa istem aranmaksızın vekil görevlendirilir.
Savcılık kovuşturmaya yer olmadığına karar verirse suçtan zarar gören, tebliğden itibaren iki hafta içinde itiraz edebilir (CMK m.173). İtiraz, kararı veren savcının yargı çevresindeki ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerin sulh ceza hâkimliğine yapılır. İtiraz dilekçesinde dava açılmasını gerektiren olaylar ve deliller gösterilmelidir.
Dava açıldıktan sonra mağdur, ilk derece mahkemesi hükmü verinceye kadar şikâyetçi olduğunu bildirerek davaya katılabilir (CMK m.237). Katılan sıfatı, hükme karşı kanun yollarına başvurma hakkı verir. İstinaf ya da temyiz aşamasında ilk kez katılma istenemez.
Trafik ya da iş kazasında yaralanma varsa ceza dosyası ile tazminat talebi ayrı yürür; tazminat tarafı için Sigorta ve tazminat hukuku sayfasına bakabilirsiniz.
Uzaklaştırma kararı nasıl alınır?
Şiddet ya da şiddet tehlikesi varsa hâkim, 6284 sayılı Kanun m.5 uyarınca şiddet uygulayanın müşterek konuttan ya da korunan kişinin bulunduğu yerden uzaklaştırılmasına karar verebilir. Tedbir kararı ilk defasında en çok altı ay için verilir ve tehlike sürüyorsa uzatılabilir (6284 m.8). Tedbire aykırı davranan kişi ilk ihlalde üç günden on güne kadar zorlama hapsine tabi tutulur (6284 m.13).
Bu tedbirlerin aile hukuku tarafı için Boşanma ve aile hukuku sayfasına bakabilirsiniz.
Ceza avukatı hangi suçlara bakar?
Ceza avukatı, Türk Ceza Kanunu (TCK) ve özel ceza kanunlarında tanımlanan suçlarda soruşturma ve kovuşturma dosyası takip eder. Ofisin Konya'da takip ettiği dosyalar aşağıdaki gruplarda toplanır. Belirtilen cezalar suçun kanundaki temel hâline aittir; nitelikli hâller ile cezayı azaltan nedenler hükmedilecek cezayı değiştirir.
Malvarlığına karşı suçlar ve karşılıksız çek
Hırsızlığın temel hâli 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası gerektirir (TCK m.141). Dolandırıcılıkta ceza 1 yıldan 5 yıla kadar hapis ve 5.000 güne kadar adli para cezasıdır (TCK m.157). Nitelikli dolandırıcılıkta ceza 3 yıldan 10 yıla kadar hapis ve 5.000 güne kadar adli para cezasıdır; bilişim sistemleri ya da bankalar araç olarak kullanılmışsa hapis cezasının alt sınırı 4 yıldır (TCK m.158/1).
16.07.2026 tarihli 7589 sayılı Kanunla eklenen hükme göre, dolandırıcılığa katkısı kendi banka kartını ya da hesap erişim bilgisini başkasına vermekle sınırlı kalan kişinin cezası yarı oranında indirilir (TCK m.158/4). Güveni kötüye kullanmanın temel hâli ile mala zarar verme şikâyete bağlıdır.
Karşılıksız çekte hamilin şikâyeti üzerine her çek için 1.500 güne kadar adli para cezası ile çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağına hükmolunur (5941 sayılı Çek Kanunu m.5). Çekin icra takibi tarafı için İcra ve iflas hukuku sayfasına bakabilirsiniz.
Kişilere karşı suçlar
Kasten yaralamanın temel hâli 1 yıl 6 aydan 3 yıla kadar hapis gerektirir; yaralanma basit tıbbi müdahaleyle giderilebilecek kadar hafifse soruşturma şikâyete bağlıdır (TCK m.86). Trafik ve iş kazalarından doğan yaralanmalar taksirle yaralama kapsamında incelenir. Taksirle yaralamanın temel hâlinde ceza 4 aydan 2 yıla kadar hapis ya da adli para cezasıdır (TCK m.89).
Hayata ya da vücut dokunulmazlığına yönelik tehdit 6 aydan 2 yıla kadar hapis gerektirir; tehdit silahla işlenirse ceza 2 yıldan 7 yıla çıkar (TCK m.106). Şantajda ceza 1 yıldan 3 yıla kadar hapis ve 5.000 güne kadar adli para cezasıdır (TCK m.107). Hakaret 3 aydan 2 yıla kadar hapis ya da adli para cezası gerektirir (TCK m.125).
Özel hayatın gizliliğini ihlal 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası gerektirir; özel hayata ilişkin görüntü ya da sesleri hukuka aykırı olarak ifşa etmenin cezası 2 yıldan 5 yıla kadar hapistir (TCK m.134).
Bilişim suçları
Bir bilişim sistemine hukuka aykırı olarak girmek ya da orada kalmaya devam etmek bir yıla kadar hapis veya adli para cezası gerektirir (TCK m.243). Başkasına ait banka ya da kredi kartını rızası olmadan kullanarak yarar sağlamanın cezası 3 yıldan 6 yıla kadar hapis ve 5.000 güne kadar adli para cezasıdır (TCK m.245). Sosyal medya üzerinden işlenen hakaret ve tehditte ekran görüntüsü ile bağlantı adresinin vakit kaybetmeden saklanması delil açısından belirleyicidir.
Uyuşturucu suçları
Kullanmak için uyuşturucu bulundurmak ya da kullanmak 2 yıldan 5 yıla kadar hapis gerektirir (TCK m.191). Bu suçta savcı, kanundaki koşullarla beş yıl süreyle kamu davasının açılmasını erteler ve şüpheli bu sürede denetimli serbestlik yükümlülüklerine tabi olur. Uyuşturucuyu satmak ya da başkasına vermek 10 yıldan az olmamak üzere hapis cezası gerektirir ve dava ağır ceza mahkemesinde görülür (TCK m.188/3).
Cinsel suçlar
Cinsel dokunulmazlığa karşı suçlarda şikâyete bağlı olsa bile uzlaştırma yapılmaz (CMK m.253/3). Vekili olmayan mağdur barodan avukat görevlendirilmesini isteyebilir (CMK m.234). Cinsel saldırı ve çocukların cinsel istismarı soruşturmalarında hâkim müdafiin dosya incelemesini kısıtlayabilir; şüphelinin ifade tutanağı ile bilirkişi raporları bu kısıtlamanın dışındadır (CMK m.153).
Kamu görevi ve adliyeye karşı suçlar
Görevi kötüye kullanma 6 aydan 2 yıla kadar hapis gerektirir (TCK m.257/1). İftirada ceza 1 yıldan 4 yıla kadar hapistir ve iftira, fiilin maddi eser ve delilleri uydurularak yapılmışsa ceza yarı oranında artırılır (TCK m.267). Resmî belgede sahteciliğin 204/2 hâline ilişkin davalar ağır ceza mahkemesinde görülür (5235 sayılı Kanun m.12).
İnfaz aşaması: şartlı tahliye
Şartlı tahliyenin kanundaki adı koşullu salıverilmedir ve hükümlünün cezasını infaz kurumunda iyi hâlli geçirmesine bağlıdır (5275 sayılı Kanun m.107). Süreli hapis cezalarında kural, cezanın yarısının kurumda çekilmesidir. Kasten öldürme gibi kanunda sayılan bazı suçlarda bu oran farklıdır.
Ceza dosyasında hangi masraflar çıkabilir?
Avukatlık ücreti dışında ceza dosyasında doğabilecek giderlerin bir kısmı kanunda doğrudan düzenlenmiştir:
- Ön ödemede, belirlenen miktara soruşturma giderleri eklenir (TCK m.75).
- Uzlaşma gerçekleşirse uzlaştırmacı ücreti ve diğer uzlaştırma giderleri Hazine tarafından karşılanır (CMK m.253/22).
- Kovuşturmaya yer olmadığı kararına itiraz reddedilirse itiraz eden giderlere mahkûm edilir (CMK m.173/3).
- Adli kontrol kararında hâkim, şüphelinin parasal durumuna göre güvence bedeli belirleyebilir (CMK m.109).
İlk görüşmede hangi belgeler gerekir?
İlk görüşmede dosyanın hangi aşamada olduğunu gösteren belgeler gerekir. Elinizde olanları getirin:
- ifadeye çağrı yazısı ya da tebligat,
- varsa ifade tutanağınızın örneği,
- tutuklama ya da adli kontrol kararı,
- iddianame ve duruşma gününü bildiren tebligat,
- gerekçeli karar ve tebliğ edildiği tarih,
- olayla ilgili mesajlar, ekran görüntüleri, banka dökümleri ya da sağlık raporu.
Tebliğ tarihi itiraz ve istinaf süresinin başladığı günü gösterir; zarfı ya da e-Tebligat kaydını saklayın. Ofis Aktuna Plaza, Sahibiata, Furgan Dede Cd No:15 A Blok No:85A, 42000 Meram/Konya adresindedir ve Konya merkez ilçeleri ile Konya genelindeki dosyaları takip eder.
Elinizdeki tebligat ya da kararla birlikte 0531 368 32 12'yi arayabilir veya aynı numaradan WhatsApp ile yazabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Avukat olmadan ifade verilir mi?
Zorunlu müdafilik hâlleri dışında ifade avukatsız da verilebilir. Müdafi hazır bulunmadan kollukta alınan ifade ise hâkim ya da mahkeme önünde doğrulanmadıkça hükme esas alınamaz (CMK m.148/4). İfadeden önce müdafi istediğinizi söyleyebilirsiniz; avukat seçecek durumda değilseniz baro görevlendirme yapar (CMK m.147).
İfadeye kaç avukat girebilir?
Soruşturma evresinde ifade alınırken en çok üç avukat hazır bulunabilir (CMK m.149/2). Örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlarda duruşmada da en çok üç avukat bulunabilir.
İfade alınırken avukat müdahale edebilir mi?
Avukatın ifade boyunca yanınızda olma ve hukuki yardımda bulunma hakkı engellenemez ve kısıtlanamaz (CMK m.149/3). İfade tutanağı, hazır olan müdafi tarafından da okunur ve imzalanır (CMK m.147).
Ceza istinaf süresi kaçırılırsa ne olur?
Süresinde istinaf başvurusu yapılmazsa hüküm başvurmayan taraf bakımından kesinleşir. Süreyi kusuru olmadan kaçıran kişi, engelin kalkmasından itibaren iki hafta içinde eski hâle getirme isteyebilir (CMK m.40, 41). Kanun yoluna başvuru hakkı kendisine bildirilmemiş kişi kusursuz sayılır.
HAGB adli sicilde gözükür mü?
HAGB kararı, bu kararlara mahsus ayrı bir sisteme kaydedilir (CMK m.231/13). Bu kayıtlar yalnız bir soruşturma ya da kovuşturmayla bağlantılı olarak yargı mercilerince istenebilir. Denetim süresi yükümlülüklere uyularak geçerse hüküm ortadan kaldırılır ve dava düşer.