Kıdem tazminatı, aynı işverene bağlı en az bir yıl çalışan ve iş sözleşmesi kanunda sayılan bir sebeple sona eren işçiye ödenen, her tam çalışma yılı için 30 günlük ücret tutarındaki paradır. Dayanağı, 1475 sayılı eski İş Kanunu'nun hâlâ yürürlükte olan 14'üncü maddesidir. Kimin alabileceğini çalışma süresi ile sözleşmenin nasıl sona erdiği belirler.

Somut bir örnek: Karatay'daki bir fabrikada 6 yıl 4 ay çalışan ve işveren tarafından ekonomik gerekçeyle işten çıkarılan işçi kıdem tazminatına hak kazanır. Aynı işçi işverene sataştığı için ahlak ve iyiniyet kurallarına dayanılarak çıkarılsaydı tazminat alamazdı.

Kıdem tazminatı nedir, hangi kanunda yazar?

Kıdem tazminatı, işçinin aynı işverende geçirdiği hizmet süresinin karşılığı olarak sözleşme sona erdiğinde toplu ödenen bir paradır. 4857 sayılı İş Kanunu 1475 sayılı eski Kanun'un 14'üncü maddesi dışındaki bütün maddelerini yürürlükten kaldırdı (4857 m. 120).

4857 sayılı Kanun kıdem tazminatı için bir fon kurulmasını öngörür; fon kanunu yürürlüğe girene kadar işçilerin kıdem hakları 1475 sayılı Kanun'un 14'üncü maddesine göre saklıdır (4857 geçici m. 6). Eski maddenin atıf yaptığı 16 ve 17'nci maddeler bugün 4857 sayılı Kanun'un 24 ve 25'inci maddeleri olarak okunur (4857 geçici m. 1).

Madde İş Kanunu'na tabi işçiler için yazılmıştır. Ev hizmetleri ile 50 ve daha az işçi çalıştırılan tarım ve orman işleri gibi İş Kanunu'nun uygulanmadığı işler 4857 sayılı Kanun'un 4'üncü maddesinde sayılır; gemiadamları ve gazetecilerin kıdem tazminatı kendi kanunlarında düzenlenir.

Kıdem tazminatını kimler alabilir?

Aynı işverene bağlı en az bir yıl çalışan ve sözleşmesi aşağıdaki hâllerden biriyle sona eren işçi kıdem tazminatı alır. Kanun her geçen tam yıl için 30 günlük ücret öngördüğü için bir yılı doldurmayan işçi bu hakkı kazanmaz; bir yılı aşan aylar ve günler aynı oranla hesaba katılır (1475 m. 14).

Süre hesabında aynı işverenin farklı işyerlerinde geçen çalışmalar ve aralıklı dönemler toplanır. İşyeri devredildiyse devirden önceki çalışma da kıdeme eklenir ve devreden işveren kendi dönemiyle sınırlı olarak sorumlu kalır.

Kıdem tazminatı şu hâllerde doğar:

  • İşveren sözleşmeyi feshetmiş ve fesih 4857 m. 25/II'deki ahlak ve iyiniyet sebeplerine dayanmıyorsa.
  • İşçi sözleşmeyi 4857 m. 24'teki haklı sebeplerden biriyle feshetmişse.
  • İşçi muvazzaf askerlik için ayrılmışsa.
  • İşçi yaşlılık, emeklilik ya da malullük aylığı veya toptan ödeme almak için ayrılmışsa.
  • İşçi emeklilik için yaş dışındaki şartları, yani sigortalılık süresini ve prim gün sayısını tamamlayıp kendi isteğiyle ayrılmışsa.
  • Kadın işçi evlendiği tarihten itibaren bir yıl içinde kendi isteğiyle ayrılmışsa.
  • İşçi ölmüşse; tazminat kanuni mirasçılarına ödenir.

Emeklilik aylığı ya da toptan ödeme için ayrılan işçi, bu ödemeye hak kazandığını ve bağlı olduğu kuruma başvurduğunu belgelemek zorundadır (1475 m. 14). Yaş dışındaki şartları tamamlayarak ayrılacak işçi, uygulamada SGK'dan bu durumu gösteren yazıyı alıp işverene verir; gereken gün sayısı ve sigortalılık süresi ilk sigorta girişinizin tarihine göre değişir.

İstifa eden işçi kıdem tazminatı alabilir mi?

Haklı bir sebebe dayanmayan istifada kıdem tazminatı ödenmez. İstifa 4857 sayılı Kanun'un 24'üncü maddesindeki bir sebebe dayanıyorsa işçi tazminatını alır.

Bu sebeplerden biri, ücretin kanuna ya da sözleşmeye uygun hesaplanmaması veya ödenmemesidir (m. 24/II-e). Maddede ayrıca işverenin sözleşme yapılırken işçiyi yanıltması, işçinin şeref ve namusuna dokunacak söz ya da davranış, cinsel taciz, sataşma ve yapılan işin işçinin sağlığı için tehlikeli olması gibi hâller sayılır.

Kanun, ahlak ve iyiniyet kurallarına uymayan hâllere dayanan fesih için süre koyar: işçinin durumu öğrendiği günden itibaren altı iş günü ve her hâlde fiilden itibaren bir yıl (m. 26). Fesih bildiriminde sebebi yazılı ve açık biçimde belirtmek, ileride neden ayrıldığınızı göstermeyi kolaylaştırır.

İşveren hangi durumda kıdem tazminatı ödemez?

İşveren sözleşmeyi 4857 sayılı Kanun'un 25'inci maddesinin II numaralı bendindeki ahlak ve iyiniyet kurallarına uymayan sebeplerle feshettiyse kıdem tazminatı ödemez. Bu bentte işçinin işe girerken işvereni yanıltması, işverene ya da başka bir işçiye sataşması, hırsızlık gibi doğruluk ve bağlılığa aykırı davranışlar ve izinsiz devamsızlık sayılır.

Devamsızlığın ölçüsü kanunda yazılıdır: izinsiz ya da haklı sebep olmadan ardı ardına iki iş günü veya bir ayda üç iş günü işe gelmemek bu bende girer. Bir ay içinde iki kez tatil gününden sonraki iş gününe gelmemek de aynı sonucu doğurur (m. 25/II-g).

Fesih aynı maddenin başka bir bendine, örneğin sağlık sebeplerine ya da zorlayıcı sebebe dayanıyorsa kıdem tazminatı ödenir. 1475 sayılı Kanun'un 14'üncü maddesi yalnız II numaralı bendi tazminat dışında tutar.

Kıdem tazminatı nasıl hesaplanır?

Her tam çalışma yılı için 30 günlük ücret ödenir; bir yılı aşan aylar ve günler aynı oranla eklenir. Hesap son ücret üzerinden yapılır ve çıplak ücrete ek olarak işçiye sağlanan para ya da parayla ölçülebilen, sözleşmeden ve kanundan doğan menfaatler de hesaba katılır (1475 m. 14).

Ücret sabit değilse, örneğin parça başı, akort, götürü ya da yüzde usulüyle ödeniyorsa, son bir yılda ödenen ücretin çalışılan günlere bölünmesiyle bulunan ortalama esas alınır. Son bir yıl içinde zam yapıldıysa ortalama, zam tarihinden ayrılış tarihine kadar alınan ücretle hesaplanır.

Varsayımsal bir hesap: yan ödemeleriyle birlikte aylık brüt 40.000 TL alan ve 6 yıl 4 ay çalışan işçinin kıdem tazminatı 6 × 40.000 + 40.000 × 4/12 = 253.333,33 TL'dir. Kendi hesabınız bordronuzdaki tutarlarla yapılır.

Kıdem tazminatı tavanı ne kadar?

Kıdem tazminatının bir yıl için ödenecek tutarı, en yüksek devlet memuruna bir hizmet yılı için ödenen azami emeklilik ikramiyesini geçemez (1475 m. 14). Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın 3 Temmuz 2026 tarihli Mali ve Sosyal Haklar genelgesine göre 1 Temmuz 2026'dan itibaren işçilere ödenecek kıdem tazminatının yıllık tavanı 73.729,87 TL'dir.

Tavan memur maaş katsayısına bağlı olduğu için her altı ayda bir güncellenir. Hesap yaptığınız gün yürürlükte olan tutarı kontrol edin.

Vergi ve gecikme faizi

Kanuna göre ödenmesi gereken kıdem tazminatı gelir vergisinden istisnadır (Gelir Vergisi Kanunu m. 25/7). Tazminat zamanında ödenmezse mahkeme, gecikilen süre için mevduata uygulanan en yüksek faize hükmeder (1475 m. 14).

Aynı kıdem süresi için bir defadan fazla kıdem tazminatı ödenmez. Daha önce tazminat alarak kapatılan dönem yeni hesaba eklenmez.

Kıdem tazminatı ile ihbar tazminatı aynı şey mi?

İkisi ayrı haklardır ve aynı fesihte birlikte doğabilir. İhbar tazminatı, belirsiz süreli sözleşmeyi bildirim süresine uymadan fesheden tarafın ödediği, bildirim süresi kadar ücrettir (4857 m. 17).

Çalışma süresi Bildirim süresi
6 aydan az 2 hafta
6 ay ile 1,5 yıl arası 4 hafta
1,5 yıl ile 3 yıl arası 6 hafta
3 yıldan fazla 8 hafta

Kıdem tazminatı için en az bir yıl çalışmak gerekir; ihbar tazminatında böyle bir alt sınır yoktur.

Kıdem tazminatı ödenmezse ne yapılır?

Önce arabulucuya başvurulur. Kıdem tazminatı davasında arabuluculuk dava şartıdır ve arabulucuya gidilmeden açılan dava usulden reddedilir (7036 m. 3).

Başvuru, işverenin yerleşim yerindeki ya da işin yapıldığı yerdeki arabuluculuk bürosuna yapılır. Arabulucu dosyayı görevlendirildiği tarihten itibaren üç haftada sonuçlandırır ve bu süre zorunlu hâllerde en fazla bir hafta uzar. Başvurudan son tutanağa kadar geçen sürede zamanaşımı durur.

Geçerli mazereti olmadan ilk toplantıya gelmeyen taraf, davada haklı çıksa bile karşı tarafın ödemesi gereken yargılama giderlerinin yarısından sorumlu tutulur (7036 m. 3/12).

Anlaşma sağlanamazsa dava iş mahkemesinde açılır ve dilekçeye arabuluculuk son tutanağı eklenir (7036 m. 3, 5). Yetkili mahkeme, davalı işverenin yerleşim yeri ya da işin yapıldığı yer mahkemesidir (7036 m. 6). Konya Adliyesi'nin resmî sayfasında 1'inci ile 4'üncü arasında dört iş mahkemesi listelenir; adliye Karatay'dadır.

İş mahkemelerinde basit yargılama usulü uygulanır (7036 m. 7). Kıdem tazminatında zamanaşımı süresi beş yıldır (4857 ek m. 3).

İşe iade ve diğer işçilik alacakları için iş hukuku sayfamıza bakabilirsiniz. Av. Kubilay Yer Avukatlık ve Danışmanlık Ofisi, Konya'da işçi tarafında kıdem, ihbar, işe iade ve sendikal tazminat davalarını takip eder; işveren tarafında fesih süreci danışmanlığı verir.

Ofisimiz Sahibiata, Furgan Dede Cd Aktuna Plaza A Blok No:85A/15, 42000 Meram/Konya adresindedir.

Sık sorulan sorular

Kıdem tazminatı almak için kaç yıl çalışmak lazım?

Aynı işverene bağlı en az bir yıl çalışmak gerekir. Bir yılı aşan süre de aynı oranla hesaba katılır; 1 yıl 6 ay çalışan işçi 45 günlük ücret alır (1475 m. 14).

1 yıllık kıdem tazminatı ne kadardır?

Bir yıllık kıdem tazminatı, ayrıldığınız tarihteki 30 günlük ücretinize, ücrete ek düzenli menfaatler de katılarak eşittir. 1 Temmuz 2026'dan itibaren bir yıl için ödenebilecek en yüksek tutar 73.729,87 TL'dir.

Sözleşme ya da toplu iş sözleşmesiyle 30 günlük süre işçi lehine artırılabilir. Yıllık tutar yine tavanı aşamaz (1475 m. 14).

5 yılı dolduran istifa ederse tazminat alır mı?

Beş yıl çalışmak tek başına kıdem tazminatı hakkı vermez. İstifa 4857 sayılı Kanun'un 24'üncü maddesindeki haklı bir sebebe, askerliğe, emekliliğe, emeklilik için yaş dışındaki şartların tamamlanmasına ya da kadın işçide evlilikten sonraki bir yıla dayanıyorsa tazminat ödenir.

Bu sebeplerden birine dayanmayan istifada kaç yıl çalışıldığına bakılmaz. 1475 sayılı Kanun'un 14'üncü maddesi, çalışma süresine bağlı bir istifa hakkı tanımaz.

Kıdem tazminatınız ödenmediyse ya da işten çıkarılma sebebiniz tartışmalıysa, fesih bildirimi ve son bordrolarınızla 0531 368 32 12'yi arayabilir ya da WhatsApp'tan yazabilirsiniz.