Nafaka, kanunun bir kişiye yüklediği geçim ve bakım katkısıdır; miktarını ve süresini mahkeme belirler. Türk Medeni Kanunu'nda dört türü var: dava sürerken bağlanan tedbir nafakası, boşanmadan sonra yoksulluğa düşecek eşe bağlanan yoksulluk nafakası, çocuk için ödenen iştirak nafakası ve muhtaç akrabaya ödenen yardım nafakası. Hangisini isteyebileceğinizi aile durumunuz ve iki tarafın gelir dengesi belirler.

Somut bir örnek: Selçuklu'da oturan, evlilik boyunca çalışmamış ve iki çocuğuna bakan bir eş boşanma davası açtı. Dava sürerken kendisi ve çocukları için tedbir nafakası alır; boşanma kesinleştiğinde bu ödemenin yerini, mahkeme hükmettiyse, yoksulluk ve iştirak nafakası alır.

Nafaka nedir, kim kime öder?

Nafaka, kendi geçimini sağlayamayan kişiye, kanunun yükümlü saydığı yakınının yaptığı parasal katkıdır. Yükümlü, eşler arasında diğer eş, çocuk için anne ve babadır; akrabalar arasında kimin yükümlü olduğunu 364'üncü madde sayar.

Kanun nafakada kadın ve erkek ayrımı yapmaz. Yoksulluk nafakasını düzenleyen 175'inci madde "taraf" der; şartları taşıyan erkek eş de nafaka isteyebilir.

Nafaka türleri nelerdir?

Medeni Kanun'da dört nafaka türü vardır ve her birinin şartı ile süresi farklıdır.

Nafaka türü Kime ödenir Ne zaman Dayanak
Tedbir nafakası Eşe ve çocuklara Boşanma ya da ayrılık davası sürerken, haklı sebeple ayrı yaşanırken TMK m. 169, 196, 197
Yoksulluk nafakası Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek eşe Boşanmadan sonra TMK m. 175, 176
İştirak nafakası Velayeti alan eş aracılığıyla çocuğa Boşanmadan sonra, çocuk ergin olana kadar TMK m. 182, 327-331
Yardım nafakası Yoksulluğa düşecek üstsoy, altsoy ve kardeşe Evlilikten bağımsız, her zaman TMK m. 364, 365

Tedbir nafakası ne zaman bağlanır?

Tedbir nafakası, boşanma ya da ayrılık davası açıldığı anda gündeme gelir. Hâkim dava süresince eşlerin geçimi ve çocukların bakımı için gereken geçici önlemleri kendiliğinden alır (TMK m. 169).

Dava açmadan önce de bu korumayı isteyebilirsiniz. Ortak hayat kişiliğinizi ya da ekonomik güvenliğinizi ciddi biçimde tehlikeye sokuyorsa ayrı yaşama hakkınız vardır ve hâkim diğer eşin yapacağı parasal katkıyı belirler (TMK m. 197).

Eşler birlikte yaşarken de katkı istenebilir. Hâkim, eşlerden birinin istemiyle her birinin ailenin geçimine yapacağı katkıyı belirler; bu katkı geçmiş bir yıl ve gelecek yıllar için istenebilir (TMK m. 196).

Yoksulluk nafakasının şartları nelerdir?

Yoksulluk nafakası için dört şart birlikte aranır:

  • Nafaka isteyen eş boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek olmalı.
  • İsteyen eşin kusuru diğer eşten daha ağır olmamalı; eşit kusur engel değildir.
  • Nafaka mahkemeden açıkça istenmeli.
  • Miktar, ödeyecek eşin malî gücüyle orantılı olmalı.

Ödeyecek eşin kusurlu olması gerekmez; kanun bunu açıkça yazar (TMK m. 175). Yani boşanmada hiç kusuru olmayan eş de nafaka ödemekle yükümlü tutulabilir.

Nafaka toptan ya da aylık (irat) olarak ödenebilir; hangisinin uygun olduğuna mahkeme karar verir (TMK m. 176). Boşanma davasında istenmemişse, boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren bir yıl içinde ayrı dava açılmalıdır (TMK m. 178). Bu yüzden nafaka talebini boşanma dilekçesine yazmak ve sonraya bırakmamak gerekir.

Çalışan eş de yoksulluk nafakası isteyebilir. Kanun, boşanmadan sonra geçimin sağlanıp sağlanamayacağına bakar; gelirin bulunması tek başına talebi engellemez.

Süresiz nafaka kalktı mı?

Henüz kalkmadı; Anayasa Mahkemesinin iptal kararı 30 Haziran 2027'de yürürlüğe girecek. Mahkeme, 175'inci maddedeki "süresiz olarak" ibaresini 4 Haziran 2026 tarihli kararıyla iptal etti (Esas 2025/156, Karar 2026/131). Karar 30 Eylül 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlandı ve iptalin dokuz ay sonra yürürlüğe girmesine hükmedildi.

O tarihe kadar 175'inci madde bugünkü metniyle uygulanır. Anayasa'ya göre iptal kararları geriye yürümez (Anayasa m. 153).

Yoksulluk nafakasına süre getiren yeni bir kanun hükmü henüz yürürlüğe girmedi. Düzenleme çıktığında bu bölümü güncelleyeceğiz.

İştirak (çocuk) nafakası ne kadar sürer?

İştirak nafakası çocuk ergin olana kadar sürer; erginlik 18 yaşın doldurulmasıyla ya da evlenmeyle başlar (TMK m. 11, 328). Boşanmada velayet kendisine verilmeyen eş, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılmak zorundadır (TMK m. 182).

Çocuk ergin olduğu hâlde eğitimi sürüyorsa, anne ve baba durum ve koşullara göre kendilerinden beklenebilecek ölçüde, eğitim bitene kadar bakmakla yükümlüdür (TMK m. 328). Nafaka her ay peşin ödenir (TMK m. 330).

Davayı çocuğa fiilen bakan anne ya da baba, çocuk adına diğerine karşı açabilir (TMK m. 329). Ayırt etme gücüne sahip çocuk da kendisi dava açabilir.

Yardım nafakasını kimler isteyebilir?

Yardım edilmezse yoksulluğa düşecek kişi; üstsoyundan (anne, baba, büyükanne, büyükbaba), altsoyundan (çocuk, torun) ve kardeşinden nafaka isteyebilir (TMK m. 364). Kardeşten nafaka istenebilmesi için kardeşin refah içinde olması gerekir.

Dava, mirasçılıktaki sıra gözetilerek açılır (TMK m. 365). İstenecek miktar, davacının geçinmesi için gerekli ve karşı tarafın malî gücüne uygun bir yardımla sınırlıdır.

Nafaka miktarı nasıl belirlenir, artırılabilir mi?

Kanunda nafaka için sabit bir oran ya da tablo yoktur; miktarı hâkim tarafların durumuna göre belirler. Yoksulluk nafakasında ölçüt ödeyecek eşin malî gücüdür (TMK m. 175). Çocuk nafakasında çocuğun ihtiyaçlarına ve anne-babanın hayat koşulları ile ödeme gücüne bakılır; çocuğun kendi geliri de hesaba katılır (TMK m. 330).

Nafakanın ileriki yıllarda ne kadar artacağını kararın içinde belirletebilirsiniz. Hâkim, istem hâlinde, aylık nafakanın gelecek yıllarda tarafların sosyal ve ekonomik durumlarına göre ne miktarda ödeneceğini karara bağlayabilir (TMK m. 176, 182, 330, 365). Bu talep dilekçede yoksa karar artış konusunda bir şey söylemez ve artış için nafakanın artırılması davası açmak gerekir.

Karar kesinleştikten sonra koşullar değişirse nafakanın artırılması ya da azaltılması istenebilir. Yoksulluk nafakasında tarafların malî durumunun değişmesi ya da hakkaniyet (TMK m. 176), çocuk nafakasında durumun değişmesi (TMK m. 331) dava sebebidir.

Nafaka ne zaman kesilir?

Yoksulluk nafakası iki hâlde kendiliğinden, üç hâlde ise mahkeme kararıyla sona erer (TMK m. 176):

  • Nafaka alan eş yeniden evlenirse kendiliğinden kalkar.
  • Taraflardan biri ölürse kendiliğinden kalkar.
  • Nafaka alan, evlenmeden başka biriyle fiilen evliymiş gibi yaşıyorsa mahkeme kaldırır.
  • Nafaka alanın yoksulluğu ortadan kalkmışsa mahkeme kaldırır.
  • Nafaka alan haysiyetsiz bir hayat sürüyorsa mahkeme kaldırır.

Kendiliğinden kalkma dışındaki hâllerde ödemeyi kendi başınıza kesmeyin. Mahkeme kararı çıkana kadar nafaka borcu işlemeye devam eder ve icra yoluyla istenebilir.

İştirak nafakası çocuk ergin olunca sona erer. Çocuğun durumunda ya da ödeyenin gelirinde değişiklik varsa hâkim nafakayı yeniden belirler ya da kaldırır (TMK m. 331).

Nafaka davası Konya'da nerede açılır?

Nafaka davalarına aile mahkemesi bakar (4787 sayılı Kanun m. 4). Konya merkez ilçelerinde bu davalar Karatay'daki Konya Adliyesi'nde bulunan aile mahkemelerinde görülür; Konya Adliyesi'nin resmî sayfasında 1'inci ile 8'inci arasında sekiz aile mahkemesi listelenir. Aile mahkemesi bulunmayan yerlerde aynı davalara asliye hukuk mahkemesi bakar.

Hangi şehirde dava açılacağı nafakanın türüne göre değişir:

  • Boşanmayla birlikte istenen nafakada eşlerden birinin yerleşim yeri ya da son altı aydır birlikte oturdukları yer mahkemesi yetkilidir (TMK m. 168).
  • Boşanmadan sonra açılan nafaka davasında nafaka alacaklısının yerleşim yeri mahkemesi yetkilidir (TMK m. 177).
  • Yardım nafakasında taraflardan birinin yerleşim yeri mahkemesi yetkilidir (TMK m. 365).

Nafaka davaları basit yargılama usulüyle görülür (HMK m. 316) ve 20 Temmuz ile 31 Ağustos arasındaki adli tatilde de görülmeye devam eder (HMK m. 102, 103). Boşanma sürecinin diğer başlıkları için Konya boşanma avukatı sayfamıza bakabilirsiniz.

Ofisimiz Sahibiata, Furgan Dede Cd Aktuna Plaza A Blok No:85A/15, 42000 Meram/Konya adresindedir.

Sık sorulan sorular

1 yıl nafaka ödenmezse ne olur?

Birikmiş nafaka için ilamlı icra takibi başlatılabilir ve borçlunun maaşına ya da mallarına haciz konulabilir. Takip başladıktan sonra da ödeme yapılmazsa alacaklının şikâyetiyle icra mahkemesi üç aya kadar tazyik hapsine karar verir; borçlu ödediğinde tahliye edilir (İİK m. 344).

Şikâyet hakkı, ödenmemenin öğrenildiği tarihten itibaren üç ay ve her hâlde bir yıl içinde kullanılmalıdır (İİK m. 347). Nafaka kararına karşı istinaf ya da temyize gidilmesi tahsilatı durdurmaz; kanun nafaka kararlarında icranın geri bırakılmasını yasaklar (HMK m. 350, 367). Takip süreci için icra hukuku sayfamıza bakabilirsiniz.

Hangi boşanmalarda nafaka verilmez?

Nafaka isteyen eşin kusuru daha ağırsa ya da boşanma onu yoksulluğa düşürmeyecekse yoksulluk nafakası bağlanmaz. Hiç istenmemişse de bağlanmaz; boşanmada istenmeyen nafaka için ayrı davanın süresi, kararın kesinleşmesinden itibaren bir yıldır (TMK m. 178).

Çocuk nafakası boşanmanın türüne bağlı değildir. Anlaşmalı boşanmada da çocukların durumu ve malî sonuçlar protokolde düzenlenir ve hâkimin bu düzenlemeyi uygun bulması gerekir (TMK m. 166).

20.000 TL maaş alan ne kadar nafaka verir?

Kanunda maaşa göre belirlenmiş bir oran yoktur; aynı maaşla iki farklı dosyada iki farklı nafaka çıkabilir. Hâkim ödeyenin gelir-gider dengesini, nafaka alanın ve varsa çocuğun ihtiyacıyla birlikte tartar (TMK m. 4, 175, 330).

Erkek hangi durumlarda nafaka ödemez?

Kanun ödeyeni cinsiyete göre belirlemez; yoksulluk nafakası şartları kadın ve erkek için aynıdır. Karşı taraf boşanma yüzünden yoksulluğa düşmüyorsa ya da onun kusuru daha ağırsa yoksulluk nafakası bağlanmaz; buna karşılık kusursuz olmak tek başına nafakadan kurtarmaz.

Velayet karşı taraftaysa çocuğun giderlerine gücü oranında katılma yükümlülüğü ayrıca sürer (TMK m. 175, 182).

Nafaka isteyecekseniz ya da size açılmış bir nafaka davası varsa, elinizdeki mahkeme kararı ve gelir belgeleriyle 0531 368 32 12'yi arayabilir ya da WhatsApp'tan yazabilirsiniz.